XẠ TRỊ LÀ GÌ
Bạn có thể thắc mắc về XẠ TRỊ UNG THƯ (radiation therapy) là gì? Đó là phương pháp y khoa mới ứng dụng BỨC XẠ (radiation) ĐỂ GIẾT CÁC TẾ BÀO UNG THƯ CÙNG NGĂN CẢN NÓ PHÁT TRIỂN. Bức xạ ở đây là dùng tia X năng lượng cao để phá hư các tế bào ung thư. Khi các tế bào ung này không thể tự nó sửa chữa chúng SẼ CHẾT. Đây là cơ hội để cho các tế bào khỏe mạnh kế cận phát triển và các mô được lành lặn trở lại.
Mục Đích xạ trị tóm lại là
-Giết các tế bào ung thư không cho chúng phát tán
-Phá hủy các tế bào ung sót lại sau các lần chữa ung thư trước kia di chứng lại
-Phương pháp xạ trị sẽ làm giảm rủi ro ung thư bị lại sau khi chữa trị gần vùng các bướu phát sinh và các cơ quan khác
-Làm co hẹp và làm chậm phát triển các bướu ung thư mà phương pháp giải phẫu không cắt đi được
Bức xạ được coi như là phương pháp chữa trị “cục bộ”(local) bởi vì nó tập trung vào bướu ung thư hay vùng có ung thư, không bao trùm luôn các bộ phận khác của cơ thể. Như vậy chúng ta xem xạ trị là liệu pháp sau cùng nối tiếp các chữa trị hay giải phẫu trước đó; do vậy nó còn gọi LIỆU PHÁP HỖ TRỢ. Bức xạ trong chữa trị được dùng một cách an toàn và chính xác mục tiêu.
XẠ TRỊ TIA PHÓNG TỪ BÊN NGOÀI
(External Beam Radiation Therapy)
· Phương pháp bắn tia từ bên ngoài là trọng tâm của chương trình xạ trị.
· Người ta dùng máy gia tốc trực tuyến hay tuyến tính Linear Accelerator (LINAC) là máy nhắm thẳng bức xạ váo khôi ung thư với mức độ chính xác rất cao, nhằm tránh hư các tế bào khỏe mạnh xung quanh.
CChùm tia bên ngoài được máy phát tia. Nó bao gồm liệu pháp xạ trị được hình ảnh hướng dẫn (Image-guided radiation therapy-IGRT), thứ hai là liệu pháp xạ trị bằng cường độ của tia (Intensity-modulated radiation therapy-IMRT) các máy đó sẽ di chuyển quanh bệnh nhân nhưng không đụng chạm vào người chút nào
· XẠ PHẪU -CyberKnife là gì
· Một hệ thống xạ phẫu không xâm phạm vào cơ thể (không đưa thiết bị vào cơ thể bệnh nhân) để điều trịcác khối ung thư và không ung thư cũng như một số tình trạng khác – do đó không có vết mổ.
BỆNH NHÂN CÓ ĐAU ĐỚN GÌ KHÔNG TRONG XẠ TRỊ
Thật sự khi chữa trị bệnh nhận chẳng có cảm giác đau đớn nào cả. Bệnh Nhân chẳng có cảm giác đau tê như trong giải phẫu bình thường. Các loại máy cũng không đụng chạm gì bạn. Bệnh nhân chỉ có một nhiệm vụ là nằm theo lời chỉ dẫn của y sĩ và thở điều hòa cũng như tập nín thở trước đó vài ngày khi được scan để đánh dấu vị trí khối u trước khi xạ trị chính thức. Bạn chỉ nằm bình tâm niệm phật hay nguyện chúa nếu có niềm tin tôn giáo…Bệnh nhân chỉ nghe tiếng máy vo ve quanh đó. Các y sĩ làm việc ở phòng ngoài chỉ có bệnh nhân trong phòng. Thời lượng khoảng 20 phút là tối đa. Một chu kỳ xạ trị bệnh nhân có thể có tới 4 lần tới liên tục và sẽ có hẹn tái khám 2 hay 3 tháng sau tùy trường hợp.
Xạ trị không gây rụng tóc. Bạn về nhà sau hai ngày có thể hơi mệt nhưng bồi dưỡng lại là khỏe và chờ tái khám xem lại tình hình.
Bức xạ không gây đau đớn khi bạn tiếp nhận nó. Bạn sẽ không cảm thấy bất cứ điều gì trong các phiên của bạn.
• Một số bệnh nhân có thể nhận thấy đèn nhấp nháy trong quá trình điều trị, điều này là bình thường và không có hại. Bạn cũng có thể nghe thấy một số âm thanh vo ve và quay cuồng từ máy móc.
một bệnh nhân sắp được xạ trị
XẠ TRỊ CÓ AN TOÀN KHÔNG?
Thông thường khi nghe hai chữ bức xạ ai cũng lo ngại do ấn tượng và lo lắng từ tia bức xạ có thể làm HẠI ta và những người lân cận kể cả trẻ em. Các lo lắng đó là:
- Người bệnh nhân có nhiễm xạ và phát xạ nguy hiểm không?
XẠ TUYẾN PHÁT TỪ BÊN NGOÀI NÓ GIỐNG NHƯ TIA X XUYÊN QUA NGƯỜI BẠN VÀ KHÔNG Ở LẠI TRONG BẠN NÊN BẠN KHÔNG CÒN PHÁT XẠ GÂY NGUY CHO NGƯỜI KHÁC KỂ CẢ TRẺ CON
-
Các tia chỉ nhắm mục tiêu chính xác (nhờ computer) vào các tế bào ung thư cùng không gây hư hại các tế bào lành lặn. Không giống trường hợp ta bật đèn ánh sáng chan hòa cả phòng, xạ trị hoàn toàn khác các tia bắn chính xác mục tiêu và không có tính lan tỏa khắp nơi như ánh đèn. Các máy xạ trị đều đã định hình và có chuẩn mực hay lập trình trước nên bệnh nhân cũng không cần bận các thứ bảo hộ
Các y sĩ cùng máy móc và điện toán tất cả đều tập trung chính xác chữa trị cho bệnh nhân.
Phản ứng phụ sau liệu trình như mệt mõi xuống cân có thể có nhưng tùy vào liều lượng xạ trị cho từng bệnh nhân. Tuy nhiên rất ít phản ứng phụ trầm trọng. Có điều đáng lưu ý phần nhiều không có phản ứng phụ và nên lưu ý
SAU XẠ TRỊ NẾU TA KHÔNG CÓ PHẢN ỨNG PHỤ KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ XẠ TRỊ KHÔNG CÓ HIỆU LỰC
tin đọc thêm
MỘT CUỘC GIẢI PHẪU THẦN KỲ KHỐI U 34 POUNDS ĐÃ THÀNH CÔNG
Các bác sĩ phẫu thuật của BV CHI MEMORIAL đã loại bỏ thành công một khối u hiếm gặp nặng tới 34 pound dài 29 inch khỏi một bệnh nhân 67 tuổi tên là Swason. Sau ca giải phẫu, bệnh nhân cho biết hiện nay ông cảm thấy khỏe hơn do không còn khối u to lớn nặng nề này trong người nữa. Cách đây vài năm khối u đã phát triển mà không bị phát hiện.
Bệnh nhân tên khá dài là Maurice "Sonny" Swanson ở McDonald, 67 tuổi người dân tiểu bang Tennessee. Qua điện thoại vào thứ Sáu 10/2/2023, ông Swanson cho hay “Tôi còn sống QUẢ là một điều kỳ diệu và phước hạnh,”. Bệnh ung thư của ông là trường hợp hiếm gặp. Khối u mỡ của Swanson vượt xa kích thước điển hình và lớn hơn bất kỳ khối u nào mà các bác sĩ của ông tại Trung Tâm Y Tế CHI Memorial từng gặp. Theo hồ sơ của bệnh nhân u mỡ ở vùng bụng có kích thước lên tới 60 cm dài 73 cm.’
Ngoài khối u ra, các bác sĩ phẫu thuật cần phải cắt bỏ thận trái, lá lách, một phần ruột, tuyến thượng thận trái và đuôi tụy để loại bỏ tất cả các mô ung thư. Ngoài ra Swanson cũng mắc một số bệnh mãn tính khác, bao gồm cả bệnh tim, khiến ca phẫu thuật trở nên phức tạp khó khăn và đầy áp lực hơn.
CHI Memorial Hospital thành phố Chattanooga Tiểu Bang Tennessee USA
Theo BS Wilkes cho biết, ông đã sử dụng một LẬP TRÌNH để đánh giá rủi ro cho ca phẫu thuật này. Các tính toán cho thấy tỷ lệ Swanson tử vong do phẫu thuật là khoảng 8% hoặc 9%, với 40% nguy cơ biến chứng nghiêm trọng và gần như chắc chắn sau khi xuất viện phải vào nursing home. BS Wilkes thường không thực hiện phẫu thuật với tỷ lệ tử vong 8 đến 9% nhưng ông không có chọn lựa nào khác trong trường hợp của Swanson. Điều kiện loại bỏ mô mỡ của Swanson đúng ra phải ở một trung tâm chuyên biệt hơn nhưng nhờ có kinh nghiệm qua 2 năm nghiên cứu sinh BS Wilkes quyết định thực hiện tại trung tâm này.
THÁCH THỨC KỸ THUẬT
khối U to lớn tách ra sau khi phẫu thuật
Nhóm điều trị ung thư cho ông Swanson gồm ba bác sĩ: Đinh Trữ-Khang (VN), Justin Wilkes, và Rishabh Shah. Ba bác sĩ này đã dành nhiều giờ để chuẩn bị và tham khảo ý kiến của các chuyên gia khác để phát triển kế hoạch điều trị cho Swanson.
Trước khi tiến hành phẫu thuật, Swanson đã được xạ trị để giảm khả năng khối u phát triển trở lại. Bác sĩ Đinh Trữ Khang thuộc Trung Tâm U Bướu Tennessee Oncology có nhiệm vụ thực hiện xạ trị cho bệnh nhân.
Qua phỏng vấn điện thoại, BS Khang Đinh cho hay do khối u quá lớn, bs Khang cho biết có những nơi trong bệnh nhân mà ngay cả những bác sĩ phẫu thuật giỏi nhất cũng có thể vô ý để lại "mảnh vụn" của các tế bào cực nhỏ liên quan đến Khối U đó.
BS Khang giải thích tiếp, nội dung của sử dụng bức xạ (radiation) là tiệt trùng ở mép phẫu thuật để bảo đảm không có tế bào nào phát triển trở lại. Lý do chỉ một tế bào cancer của khối u đó còn sót lại theo thời gian sẽ phát triển trở lại thành khối u cancer khác.
Về phần bệnh nhân Swanson cho biết ông quyết định ở lại địa phương, sau này không còn muốn đi đâu xa hơn nữa do ông đã quen thuộc với bệnh viện và tin tưởng vào khả năng của các bác sĩ tại thành phố Chattanooga bang Tennessee
TRÁI QUA: BS xạ trị ĐINH trọng TRỮ-KHANG VN, BS Justin Wilkes, BS Rishabh Shah đang đứng trước Trung Tâm Ung Bướu xạ trị CHI Memorial's Rees
CHI Memorial Hospital Chattanooga
=============== ========
CHEMOTHERAPHY
HÓA TRỊ UNG THƯ
Lúc này các tế bào ung thư phát triển nhanh hay cần thu nhỏ khối u, giảm triệu chứng… bệnh
nhân ung thư cần phải hóa trị (chemotherapy) thay cho xạ trị (radiotherapy).
Dù
có hiệu quả chống lại ung thư nhưng phương pháp hóa thường gây ra các tác dụng
phụ tiếp theo là rụng tóc và buồn nôn do nó cũng ảnh hưởng đến các tế bào khỏe
mạnh, phân chia nhanh trong cơ thể.
Hóa
trị điều trị bằng hóa học mạnh nhằm tiêu diệt tế bào ung đang phát triển nhanh.
Khi
hóa trị được kết hợp với phẫu thuật, xạ trị hoặc hormone liệu pháp nó phụ thuộc
vào giai đoạn nào của ung thư của bệnh nhân, loại ung thư bệnh nhân đang gặp, đã
điều trị phương pháp khác trước rồi hay vị trí của tế bào ung. Do hóa trị có
khi là điều đòi hỏi cách điều trị của y sĩ khi cần ảnh hưởng đến toàn bộ thân
thể.
Hóa
trị có tiếng là hiệu quả nhưng có tác dụng phụ nặng hơn ảnh hưởng cuộc sống. Điều
quan trọng là bệnh nhân phải quyết định xem hóa trị có cần thiết để cứu mình không?
Cái
lợi của Hóa Trị
-Giảm con số tế bào ung
-Giảm khả năng di căn
-Thu nhỏ kích cỡ khối u
- Giảm triệu chứng đang chịu đựng
...v v
Nếu bệnh nhân vừa được cắt bỏ khối
u như ung thứ VÚ, bác sĩ ung thứ có thể khuyên ta nên đi thêm Hóa Trị để tiêu
diệt tế bao ung nào còn sót.
Hóa trị có thể giúp thu nhỏ khối
u trước khi xạ trị, hoặc ung thư giai đoạn cuối cũng cần xạ trị để giúp giảm đau
đớn.
Các tế bào ở các vùng sau đây có
thể bị ảnh hưởng nặng bởi hóa trị: đó là
MÁU, TÓC, DA, NIÊM MẠC RUỘT
Đinh trọng Phúc biên soạn
CÁC NGUỒN THAM KHẢO
TÀI LIỆU HEALTH CARE của STANFORD UNIVERSITY
.https://stanfordhealthcare.org/events/having-radiation-therapy.html
Chemotherapy: Types & How They Work
Chemo vs Radiation? Differences, Side Effects, and More
‘Extraordinary’: Chattanooga doctors remove rare 34-pound tumor | Chattanooga Times Free Press
.jpg)
No comments:
Post a Comment