HIỆN TƯỢNG DÒNG SÔNG KHÍ QUYỂN (Atmospheric River)

 

- DÒNG SÔNG KHÍ QUYỂN LÀ GÌ ?

 

Lụt Nhanh (flash flood) hệ quả do ảnh hưởng của hiện tượng Dòng Sông Khí Quyển tại Bắc Califoria

Nguồn: FB ngày 21/12/2025

DÒNG SÔNG KHÍ QUYỂN LÀ GÌ?

Dòng Sông Khí Quyển (Atmospheric River / AR)có thể hình dung là một dải hành lang hẹp đậm đặc  hơi nước tập trung di chuyển trong bầu khí quyển ở tầng thấp. Với trí tưởng tượng chúng ta trông nó giống như một dòng sông trên bầu trời. Trung bình, Dòng Sông Khí quyển có thể rộng tới 1.000 dặm tức  gần 1600 cây số. AR có dòng khí lưu có thể  dài gấp đôi sông Amazon.

Khi dòng sông khí quyển gặp núi cản đường chúng bốc cao lên.Hơi nước hay độ ẩm chúng mang theo lên cao sẽ nguội rồi ngưng tụ lại tạo ra lượng mưa hoặc tuyết rơi dữ dội. (xin xem hình trên)

Tóm lại, theo Cơ Quan Theo dõi Khí Quyển và Đại Dương QUốc Gia Hoa Kỳ (NOAA) thì Dòng Sông Khí Quyển là dải hơi nước khổng lồ dài, uốn éo trong khí quyển - giống như những con sông mang hơi nước đậm đặc đang uốn lượn trên bầu trời – dòng hơi nước đó thành lập do sự vận chuyển phần lớn hơi nước ra khỏi vùng nhiệt đới (tropics) (xin xem video 3D ở dưới). Các dòng sông khí quyển thường khác nhau về kích thước và cường độ. Tuy là dạng hơi nhưng lưu lượng một dòng sông khí quyển trung bình mang theo một lượng hơi nước gần bằng lưu lượng nước ở cửa sông Mississippi (17,000 Mét khối nước/ giây). Những dòng sông có khí quyển đặc biệt mạnh có thể vận chuyển lượng khí hơi nước gấp 15 lần lượng đó. Khi các dòng sông khí quyển đổ bộ vào đất liền, chúng thường biến đổi dạng  hơi nước thành MƯA hay TUYẾT. Có từ 35 - 50% lượng nước cung cấp cho California nhờ vào Dòng Sông Khí Quyển.

GIẢI THÍCH DÒNG SÔNG KHÍ QUYỂN AR THEO 3D 

Mặc dù các dòng sông khí quyển có nhiều hình dạng và kích thước, nhưng những dòng này do chứa lượng hơi nước lớn nhất và tạo ra gió mạnh nhất và kết quả gây ra lượng mưa và lũ lụt rất lớn. Những tai họa này có thể làm gián đoạn giao thông cùng gây ra lở đất  cùng bùn trôi (mud sliding) và gây ra thiệt hại to lớn  về tính mạng và nhà cửa....

Tuy thế, không phải tất cả các dòng sông khí quyển đều gây cho ta thiệt hại. Hầu hết là các dòng sông khí quyển yếu, nhỏ lại mang lại cho chúng ta mưa hoặc tuyết rất cần. Điều này rất quan trọng đối với việc cung cấp nước. Ví dụ tiểu bang California  hầu hết không còn hạn hán như mấy năm trước, nhưng nay lại đang lo mưa to và lũ lụt. 

 Các dòng sông khí quyển là một đặc điểm chính trong chu trình nước trên mặt địa cầu. Dòng sông khí quyển là hiện tượng địa lý gắn liền mối lợi đó là nguồn cung cấp nước khổng lồ nhưng cũng là đầu mối rủi ro lũ lụt - đặc biệt là ở miền Tây Hoa Kỳ.

      một hệ thống dòng sông khí quyển khác đang nhắm vào tiểu bang California. Các thành phố lớn tại Cali có thể phải đối mặt với lũ lụt nguy hiểm

        

Trong khi các dòng sông khí quyển tạo ra lượng mưa lớn có thể gây ra lũ lụt, chúng ta không quên chúng cũng góp phần làm tăng lượng tuyết có lợi. Nghiên cứu của NOAA (ví dụ: Phòng thử nghiệm khí tượng thủy văn của NOAA và CalWater) sử dụng vệ tinh, radar, phi cơ cùng các quan trắc khác, cũng như các cải tiến lớn về mô hình thời tiết bằng điện toán, để hiểu rõ hơn các dòng sông  khí quyển cùng tầm quan trọng của chúng đối với cả thời tiết và khí hậu.

Nghiên cứu khoa học mang lại dữ liệu quan trọng giúp các nhà dự báo Dịch vụ Thời tiết Quốc gia của NOAA đưa ra cảnh báo về khả năng mưa lớn và lũ lụt ở những khu vực dễ bị ảnh hưởng bởi các dòng sông khí quyển trước 5 đến 7 ngày./.

ĐINH TRỌNG PHÚC

​Theo

https://www.pbs.org/newshour/science/what-is-an-atmospheric-river-a-hydrologist-explains-the-good-the-bad-and-how-theyre-changing#:~:text=Consecutive%20atmospheric%20rivers%2C%20known%20as,That%20contributes%20to%20more%20runoff.

What are atmospheric rivers? | National Oceanic and Atmospheric Administration (noaa.gov)

https://www.usatoday.com/story/news/nation/2024/02/03/california-pineapple-express-weather-forecast-flooding/72463905007/