PHO TƯỢNG HOMELESS

 Ngày 4/12/2014 thành phố San Jose bắt buộc đuổi cái làng Homeless "bất đăc dĩ' tại trung tâm thành phố, để quét dọn. Hiện nay nguòi ta đã xây dựng hàng rào ở đây Hiện nay 'Làng Homeless" hay còn gọi là "homeless jungle" bị giải tán. 

Nhưng số mấy trăm người homeless này chẳng 'biến' đi đâu? họ phân tán khắp các gầm cầu, các góc đường dẫn ra xa lộ, rải rác các góc nào hơi kín đáo là họ ẩn nấp. Từng nhóm 5 hay 7 người thôi. Cảnh sát không thể nào dẹp hết?

Homeless sau vụ "tập trung' này lại tiếp tục lang thang khắp San Jose, tiếp nối với San Francisco, Los Angeles cùng hàng trăm thành phố khác trong nước Mỹ tạo thành một 'điệp khúc ' bi ai, nhức nhối thách thức xã hội Hoa Ky`.

================  

   Nhũng lần trời sắp tối khi lái xe chui qua gầm cầu giao lộ freeway 680 cắt Capitol Avenue, hình như lúc nào tôi cũng thấy một người homeless 'ngủ ngồi' ngay trên lề đường bên phải .
  Tôi gọi cái gầm cầu do con đường Capitol Avenue xuyên qua cái hang này phía trên là freeway chứ không có con sông nào cả. Những ngọn đèn điện màu vàng trên những chiếc cột điện cong cong, hình dáng kiểu Paris mà thành phố vừa tân trang xong bên trong cái gầm cầu, đang soi rõ hình ảnh người homeless hàng ngày tôi ngang qua.

 Ông ta quấn chiếc mền bông dày quấn quanh người. Tôi chỉ thoáng nhìn được một khuôn mặt màu da đồng nâu,  da thịt như phồng lên, hai mắt nhắm nghiền. Một khuôn mặt nửa giống người Mông Cổ, nửa giống người Da Đỏ bản xứ, chẳng phải là người Mỹ da Đen. Có điều tôi tin chắc, ông ta không phải là người Việt Nam.

  Thật ra, mỗi lần lái xe ngang cái gầm này, tôi chẳng bao giờ thấy ông mở mắt.  Qua bao đêm ông từng ngồi đây, trong cái gầm cầu, nơi trú ẩn an toàn. Tôi tự hỏi, không biết ông ta ngủ hay thức, có suy nghĩ gì không? Trước mắt, hinh ảnh một con người trong tư thế ngồi bất động trên chiếc ghế lượm đâu đó.  Một cái mền bông nhiều lớp bao quanh người, thế thôi. Quái lạ! bao lâu rồi người này vẫn chiếm lối đi bộ qua cái gầm này, thế mà chẳng có ai làm phiền ông, cảnh sát chưa bắt đi đâu? Thật là một điều may.

  Người không nhà này đang ngủ chăng? Có thể chuyện ngủ đối với ông quả quá chắc thừa mứa.   Thời gian trong tư thế như vậy, theo tôi ông ta đã tự biến mình thành "Một pho tượng homeless" làm gì cần ngủ nữa?  Tôi tự ví von như thế.  

  Ban ngày, có khi ông ta lại ra  ngồi dưới lùm cây cạnh cái gầm này. Ban đêm ông lại lê chiếc ghế vào trú lại trong gầm.  Cạnh lùm cây, có chiếc xe đẩy siêu thị, bên trong đầy ắp những thứ linh tinh, rác rưởi. Giang sơn của kẻ không nhà chắc chắn là đây. 

Có thể hình ảnh này đã quen mắt với mọi người lái xe qua đây, nên chẳng ai dừng lại hỏi han. Từng tiếng xe xuôi ngược, liên tục suốt ngày nhưng chẳng bận lòng, chẳng làm ông phiền lòng. Người không nhà này đã tự hóa thân thành một "pho tượng đá " chai lì, vô hồn. Lúc ông ta ngồi cạnh lùm cây, ánh sáng ban ngày giúp tôi nhìn người này rõ hơn. Ông ta nhắm mắt như đang ngủ. Một khuôn mặt trương phồng, vàng cháy, do sống lâu ngày không tắm gội cùng nắng gió. Tôi có thể miêu tả thứ da mặt kia như 'phủ một lớp đồng đen',  xen kẻ những khoang sẹo sần sùi. Lạ thật? tôi cho rằng khuôn mặt này giống người Eskimo sống vùng Bắc Cực. Một chút tưởng tượng, tôi cứ tạm cho ông ta chỉ là một "pho tượng đồng đen", quái dị, ai nghịch ngợm quấn làm một hình nhân homeless trong ngày Lể Ma Quỷ- Halloween- hàng năm vậy.

  Chắc hẳn con người bất hạnh này phải có lúc đẩy chiếc xe  đẩy kia đi xin đâu đó nhưng tôi không có dịp chứng kiến đó thôi. Xong việc, ông ta lại về lại lùm cây 'cố hữu' này. Lại ngồi yên, bất động, đợi tối lại mở mắt, rút vào gầm cầu trú qua đêm. 

  Có ai đó sẽ thắc mắc:"Tại sao không dừng lại, cho ông ta vài đồng?" vâng, câu hỏi này có lý, nhưng tôi không dám dừng xe. Ở Mỹ này cái gì cũng "ngại , phòng," khi ngôn ngữ bất đồng. Lỡ có gì thì sao, ai biết được?  ví dụ ...mà thôi, tôi đã có dịp rồi:

 Tuần kia, vừa ló xe ra gầm cầu tôi thấy một người vừa cho ông ta cái gì đó xong  đang vội trèo vào xe và rồ máy chạy. Tôi an tâm,  tấp vào y như vậy xong  bước nhanh tới gã trao vội mấy đồng bạc. Miệng tôi chỉ kịp nói chữ Hello thôi. Ông ta cũng lí nhí, hình như tiếng cám ơn thì phải? Tay đang xếp lại cái mền bông, mặt ông ta chẳng cần nhìn tôi khi chìa tay ra cầm vội mấy đồng tôi tặng. Tôi vội lái xe chạy ngay, chẳng dám hỏi han gì.  Mắt tôi chỉ kịp thấy ông ta là một người cao lớn, to con. Dưới chân người này, cái hộp cơm mua từ tiệm fastfood gần đó, ăn xong trống rỗng.
============ 

Tại trung tâm thành phố San Jose, vùng gia đình tôi ở, cảnh 200 người vô gia cư đang tạm chiếm một khu rừng nhỏ cạnh công viên Vườn Nhật làm nơi trú ngụ, đang gây bế tắc cho chính quyền. Thành phố San Jose khó lòng "đuổi một tập thể người" đông như vậy. Nhưng đuổi họ đi đâu? Nếu đuổi một vài người thì tại sao không đuổi hết ? đó là bất công, và cũng không được! Khu homeless "bất đắc dĩ" này hai năm nay đang trở thành một đề tại nóng bỏng cho báo chí đia phương , và khó khăn cho thành phố trong lúc kinh tế khó khăn, ngân sách thâm hụt.
============== 

  Người homeless tôi miêu tả hôm nay có thể gặp may.  Một mình ông ta lanh quanh chỗ này, vì lẻ loi lai không làm phiền ai , không làm "nhức mắt" dân cư qua lại như khu rừng homeless 200 người tôi vừa đề cập trên chăng? Có thể tôi nói đúng, cảnh sát qua lại đây bao nhiêu lần rồi, họ làm lơ như không thấy. Thủ tục bắt người, đưa người về nơi nuôi dưỡng cũng lắm nhiêu khê. Thật ra, các trung tâm xã hội cho người vô gia cư đã đầy quá rồi, và ngân sách càng lúc càng ít đi, mấy ông cảnh sát họ làm lơ là vậy. 

   Tôi chợt nhận ra người vô gia cư này có một cách sinh hoạt khá LẬP DỊ khi tôi so sánh với những người không nhà hàng ngày đang đẩy xe lang thang khắp nơi trong thành phố San Jose này. Ngày lại ngày, "pho tượng homeless" này ngồi yên ở hai vị trí rất gần nhau: một dưới gầm cầu này và hai là dưới lùm cây kia. Có thể  đây là mái nhà thân yêu cuối đời của ông cũng nên . /. 

Đinh trọng Phúc 

tái biên 19/11/2025