ĐỘT QUỴ VÀ TRỤY TIM

 

CHOLESTEROL VÀ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA ĐỘT QUỴ CÙNG TRỤY TIM

                     

Danh hài Chí Tài qua đời 

TP HCMNghệ sĩ hài Chí Tài qua đời vì đột quỵ ở tuổi 62, chiều 9/12/2020

Anh Khánh Hoàng, quản lý cũ, cho biết Chí Tài đột quỵ ở cầu thang bộ chung cư anh sống ở Phú Nhuận. Nghệ sĩ mau chóng được đưa đến bệnh viện cùng quận nhưng không qua khỏi. Do Chí Tài sống một mình, Hoài Linh cùng nhiều nghệ sĩ bàn tính hậu sự cho đồng nghiệp thân thiết...Diễn viên Gin Tuấn Kiệt nói sáng nay, 9/12, anh gặp Chí Tài trong một buổi cúng khai máy dự án phim mới cả hai cùng đóng. Anh cho biết: "Chú Chí Tài trông rất khỏe mạnh và tươi tắn, hai chú cháu còn chọc ghẹo các diễn viên trong đoàn, không có bất cứ dấu hiệu bất ổn nào. Mọi người vừa ra về được một lúc thì nhận tin dữ, tôi và cả đoàn đều sốc, thấy cuộc đời quá vô thường. Tôi không bao giờ nghĩ mình gặp chú lần đầu cũng là lần cuối".(VNexpress )

Sau khi Chí Tài qua đời chiều 9-12, 2020 gia đình đưa thi hài ông đến Trung tâm Pháp y TP.HCM tại đường Trần Phú, TP.HCM.

Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ Online, gia đình Chí Tài muốn đông lạnh thi hài ông để đưa đi an táng tại Mỹ trong vòng một - hai ngày tới. Việc này do bà Phương Loan - vợ Chí Tài và chị gái bà Loan đang sống tại Việt Nam quyết định. Thông tin được một số người họ hàng Chí Tài xác nhận, chị gái bà Loan từ chối phát biểu thêm.

Mọi chuyện vẫn là dự kiến vì còn chờ thủ tục đưa thi hài đi máy bay về Mỹ trong thời COVID-19. Nghệ sĩ Hoài Linh - người đồng nghiệp và bạn thân của Chí Tài, cũng là người ở bên ông những phút cuối cùng - được gia đình ủy quyền lo việc này. Hoài Linh đến nhà đại thể từ sớm và không xuất hiện trước truyền thông.

Tối 9-11, 2020 các nghệ sĩ Trấn Thành, Họa Mi, Thái Châu, Thanh Hằng, Hari Won, Hiếu Hiền, Giao Linh, Quang Trung, Lê Giang... đến nhìn mặt Chí Tài lần cuối tại Trung tâm Pháp y TP.HCM. Sau đây là một số hình ảnh (Tuổi Trẻ )....

***

    Chào bạn đọc,

Chứng đột quỵ (stroke) là nguyên nhân hàng đầu chiếm con số cao nhất về nạn nhân tử vong trong tai nạn tuần hoàn máu, không những ở VN mà cả Hoa Kỳ ...xem chừng thông tin thì nhiều nhưng  tai biến này vẫn không suy giảm.

Có thể do cách  sống hôm nay làm chúng ta khó kiêng khem trong cách ẩm thực hàng ngày. Cũng có thể đời sống càng cao, ẩm thực càng phong phú làm chúng ta khó tránh được những hội chứng từ món ăn mang lại?

Nghe tin quê nhà có nhiều người bạn 'ra đi' do đột quỵ, một tai biến từng cướp đi mạng sống nhanh nhất do chỉ vài phút nếu không ứng cứu kịp là nạn nhân tử vong. 

Tai nạn đột quỵ còn gọi là Tai Biến Não cũng có thể tử vong cao không kém tại Mỹ.  Tại Hoa Kỳ hàng năm có tới 800 ngàn nạn nhân Stroke gây cho 140 ngàn người tử vong do tai biến này. Ở VN chưa có số thống kê chính liệu nhưng nhìn chung nạn nhân Stroke  có thể còn sống sót  nhưng lại mang hậu chứng khác của Stroke khi tế bào não bộ bị chết một phần. Cũng có khi Stroke nặng ngoài tử vong nạn nhân có thể bị tình trạng sống hôn mê (coma) may mắn thì vài tuần nhưng rủi ro có thể coma lâu dài với đời sống "thực vật'

Tuy vậy xem chừng chúng ta thấy Trụy Tim  (Heart attack) nguy hiểm hơn nhiều do không nhanh cứu là tử vong ngay tại chỗ

Nguyên nhân chính yếu cho đột quỵ và trụy tim (đau tim): NGHẼN ĐỘNG MẠCH mà tác nhân là CHOLESTEROLtrong máu làm thành động mạch (nhỏ hay lớn) dày ra và khi máu bất ngờ tạo thành  một cục vón (blood clot) nào đó làm nghẹt động mạch dẫn máu cho tim hay cho não gây ra

youtube dưới đây giải thích ngắn gọn về lưu thông máu từ tim ra sao cùng tai nạn của tim và do  mạch máu nghẽn: 

youtube  3D Tai Biến Tim- Trụy Tim -Heart Attack

trái tim có trách nhiệm đưa máu có chứa oxy đi nuôi thân thể , trong đó mô tim hay cơ tim cũng cần máu và oxygen mới giúp trái tim co bóp được. Tai biến tim - trụy tim (heart attack) thuờng do biến cố của động mạch vành tim (coronary attery) , đưa máu nuôi cơ tim hoạt động co bóp . Cục vón cholesterol dần dà to ra bít một mạch vành tim như trong hình làm cho nó bị liệt có nghĩ không đưa đủ máu có chứa oxy cho cơ tim làm việc. Nếu không đi chữa trị kịp thời vùng cơ do động mạch này cung cấp sẽ chết đi tạo thành một vùng chai sẹo tức là hư hại  - trái tim không còn làm việc mạnh để đưa máu đi nuôi cơ thể , đưa đến trường hợp trầm trọng trụy tim hay tim loạn nhịp.  Phải đi chữa trị ngay nếu có dấu hiệu.

Nếu máu vành tim bị nghẽn thì bạn bị tai biến tim làm tim không còn hoạt động đúng cách được nữa

    Cơn tai biến tim là nguyên nhân số 1 dẫn đến nhiều cái chết cho người lớn tại Hoa kỳ. Có đến 20 và 30 % người trụy tim bị chết . 

==========================================================  

ĐỘT QUỴ (stroke)

   Nếu máu bị nghẽn tại mạch máu não thì bạn bị đột quỵ hay còn gọi là tai biến não  (stroke). Tai biến não cũng đưa đến tử vong hay bại liệt, khó khăn khi nói và nuốt, cũng như không hiểu lời nói và mất trí nhớ vì một mẩu từ khối cholesterol đông kết tách rời ra đi theo mạch máu từ tim về não bộ làm nghẽn lối máu cung cấp cho não bộ. Tế bào não bộ những vùng không có máu tới nuôi sẽ chết , khả năng vận động liên quan vùng não này như đã nói trên gồm nói, cử động cùng ghi nhớ. Tình trạng nặng nhẹ tùy theo vùng ảnh huởng của nằm ở đâu và bao nhiêu số lượng não bị hư liệt .


cục máu đông (blood clot ) làm nghẽn mạch máu vì thành trong động mạch co hẹp do CHOLESTEROL đóng thành trong dày ra theo thời gian.

hình dưới cho thấy phần trong động mạch hẹp lại do cholesterol tích lũy lâu ngày, cho đến khi có cục máu vón (blood clot) thành hình nó sẽ làm nghẽn máu về Não bộ khiến cho nạn nhân bị đột quỵ 

 

KHÔNG PHẢI CHOLESTEROL HOÀN TOÀN  LÀ CÓ HẠI 

có 2 loại : 

- cholesterol xấu LDL

- cholesterol tốt HDL

LDL & HDL   có nghĩa gì?

LDL (low-density lipoprotein) cholesterol xấu/--  phải DƯỚI 100mg/dL [miligam/deci-lit]
- LDL cholesterol xấu vì đặc tính của loại cholesterol này ưa kết dính bám vào thành động mạch sinh ra nghẽn mạch máu

Tại sao cholesterol xấu lại cao?

Tại thức ăn gồm:

xấu: mỡ động vật là mỡ bảo hòa - saturated fat(thịt heo , sữa bò, bơ lỏng ,phô mát, kem, dừa )
 [bão hòa là dạng mỡ theo công thức hóa học được tạo từ các nguyên tố Carbon bão hòa với các nguyên tố hydrogen. Mỡ bão hòa thuờng có dạng rắn ở nhiệt độ bình thuờng ( room temperature khoảng 18 độ C)  
vi dụ: chúng ta thấy ở nhiệt độ bình thuờng , tảng mỡ heo có dạng rắn - khối,  không phải là chất lỏng như vậy tảng mỡ heo là mỡ bão hòa saturated fat

trái lại các loại dầu thực vật dầu đậu nành , dầu olive, nut , dầu cá  là chất béo không  bão hòa (unsaturated oil ) nên tốt hơn 

nên chọn thức ăn tốt:   có chất xơ (rau đậu ngũ cốc nguyên , thuốc về xơ mutamucil, benefiber)

do quá cân lượng :

-ít tập thể dục
-di truyền(gia đình)

HDL (high density lipoprotein )  cholesterol tốt mục tiêu phải TRÊN 40 mg/dL [miligam /deci-lit]
 một mẩu HDL chlesterol là một dạng hạt li ti bao gồm một chuỗi lipoprotein bao quan một nhân mẹ cholesterol làm trung tâm. HDL đậm đặc hơn so với các hạt cholesterol khác 

Trong lúc LDL cholesterol xấu ưa kết dính bám vào thành động mạch, thì HDL cholesterol lại có ích cho chúng ta vì HDL có khả năng hấp thụ và dời các hạt LDL xấu đó đi 

Cái gì làm cholesterol tốt bị giảm mất?

-Do tiểu đường hay cao máu vì đường
    Nhất là vì ăn nhiều đường, cơm trắng, bún, khoai hay đồ ngọt.
-Do quá mập , thiếu thể dục , cũng như di truyền.

TRIGLYCERIDES (chất béo trung tính) -nên DƯỚI 150 mg/dL

Triglycerides là gì?
Triglycerides là dạng chất béo trung tính (lipid) có trong máu chúng ta. Khi chúng ta ăn cơ thể chúng ta dự trữ phần năng lượng dư thừa dưới dạng này nằm trong các tế bào mỡ. Sau đó các hóc môn sẽ có nhiệm vụ biến đổi triglyceride thành năng luọng giữa các bữa ăn. Nếu chúng ta cứ dư thừa năng lượng mãi thì chúng ta sẽ cao triglyceride

cái gì làm triglycerides bị cao?
Tiểu đường hay cao máu vì đường
nhất là vì ăn nhiều đường, cơm trắng, bún phở, khoai hay đồ ngot.

1. Ăn uống tốt:
2. tập thể dục
30 đến 60 phút thể dục hàng ngày giúp giảm cholesterol
3. Giảm cân , dù 5 pounds cũng hạ được cholesterol
4. uống thuốc
5.Ngưng hút thuốc lá

                copy thử máu của người viết tháng 7/2019

TỐT do các yếu tố sau:
HDL tốt 51  trên 40mg/dL ok
LDL xấu chỉ có 64  dưới 100 mg/dL ok
TRIGLYCERIDES XẤU 62 dưới 150mg/dL ok

Tôi cần ăn gì để tránh rắc rối về cholesterol?

Bạn cần thời gian để thay đồi món ăn. Hãy thay đổi mỗi lúc mỗi thức ăn. Món nào dễ thay đổi thì hãy làm trước.
Hãy biết thửơng thức món ăn của mình:
Nhai chậm, nên ăn tại bàn (tránh ăn khi lái xe hay xem TV) nên ăn chung với gia đình hay ai khác nếu có thể.
nên ăn thức ăn tốt cho sức khỏe:
-rau, đậu, chất xơ đều hạ cholesterol
-chọn ngũ cốc, gạo lứt, lúa kiều mạch, lúa mỳ chứa nhiều xơ hơn cơm trắng , bánh mỳ, bún. Nếu bạn không đủ chất xơ thì uống thuốc chứa xơ như Mutacil
-Nên ăn trái cây nguyên hơn là uống nước vắt (vì có xơ )
-ăn thịt có màu trắng và đồ biển
-Cá thu cá ngừ halibut, hồi cá trích nục đều là chọn lựa tốt
-nên lạng mỡ vứt đi , đọc kỷ bảng phân chất trên nhãn hiệu tránh loại dầu có nạp hydrogen
-chọn loại mỡ tốt, dầu oliu, dầu phụng, dầu canola đều tốt hơn shortening, margarine bơ dừa và dầu cọ.Nên ăn ít thức ăn từ sữa chưa lọc béo , kem, và thịt có màu đỏ.

Bạn hãy tự làm lấy thức ăn cho bạn:

- Thức ăn tại tiệm hay thức ăn nhanh và đóng hộp thường chứa nhiều mỡ xấu cùng muối. Nếu bạn tự nấu được thức ăn thì tốt cho sức khỏe hợn Nên bới những thức ăn tốt cho sức khỏe mà bạn nấu tới nơi làm việc dùng trưa hay cho bữa lỡ. Điều này còn tiết kiệm thêm tiền bạc cho bạn ./.

updates 30/11/2025 by Đinh trọng Phúc 

Translation from The Pacific Free Clinic PFC Stanford University
October 1st 2010
 Đinh trọng Phúc chuyển ngữ 

 

CHIẾN TRANH DRONES: ÁC MỘNG QUÂN SỰ TRÊN TOÀN THẾ GIỚI

 

chiến binh Ukraine và một drone quân sự

PHẦN I

GIÁ CẢ  PHI CƠ CHIẾN ĐẤU QUÁ CAO SO VỚI DRONES -CHUYỆN ĐAU ĐẦU TRONG HƠN THUA QUÂN SỰ 

Phi cơ không người lái -drones- giá thành quá hạ so với bất cứ loại phi cơ chiến đấu nào của các phe hiện tại. Rõ ràng sự bất cân xứng này lại trở thành một thực tế hiển nhiên không ai bàn cãi. Thế nhưng các cuộc tấn công của drones vừa rẻ tiền và hiệu quả đang tạo lợi thế cho các phe, kể cả các tổ chức không phải chính phủ hay quốc gia nào như các nhóm khủng bố, phản loạn ...

    Bạn đọc hãy tưởng tượng hình ảnh ấn tượng nhất đó là một hỏa tiễn giá trị hàng triệu USD phóng vút lên không nghênh chiến để đánh chận (intercept) một drone giá rẻ mạt thì quá phí phạm khi một drone chỉ có giá trị vài ngàn USD mà thôi. Thật thế, đó là những gì chúng ta thấy trên TV trong ba năm nay ví dụ các  cuộc giao tranh tại Ukraine, Israel, Gaza và Hồng Hải.

    Trong chiến tranh và chiến thuật đánh phá và chống đỡ mặc dù luôn có sự mất cân xứng bao lâu nay. Vấn đề từ lúc có drones quân sự ra đời thế giới phải nghiêm túc đối diện với nhiều câu hỏi rất CHIẾN LƯỢC ĐÓ LÀ KẺ TẤN CÔNG THÌ CHI PHÍ RẺ THẬM CHÍ RẤT RẺ TRONG LÚC KẺ PHÒNG THỦ LẠI QUÁ TỐN KÉM. 

Trong cuộc chiến khi Iran hỏa kích Do Thái và kể cả cuộc chiến Ukraine chống lại hỏa kích của Nga, họ đã phí phạm hay lỡ tay không đáng khi đã phóng các hỏa tiễn phòng thủ chiến lược chống lại hỏa tiễn đạn đạo trong lúc kẻ địch bay tới chỉ là một vài DRONES GIÁ RẺ HƠN NHIỀU LẦN? 

    Chính phần mở đầu này lại xoáy vào hệ thống phòng thủ hỏa tiễn của không quân Mỹ, Châu Âu và Do Thái khi sự tinh xảo kỹ thuật từ các hệ thống phòng thủ nói trên lại đi kèm với phí tổn quá cao. Hôm nay, sự ra đời của drone thương mại giá rẻ khi được địch thủ mua và thay đổi làm nhiệm vụ tấn công thì bất cân xứng giá cả đang làm đau đầu, lo ngại cho các nước mạnh.

    Khi sử dụng drones, phe tấn công trước hết là muốn làm suy yếu các hệ thống phòng thủ tinh xảo và đắt tiền. Drones từng gây lộn xộn  nhầm lẫn trong hình ảnh báo động của phe phòng thủ. Drones còn có khả năng đốt cháy các kho hỏa tiễn loại đánh chặn đắt tiền của phe phòng thủ và buộc các nhóm phòng không đắt tiển kia phải lộ diện khi chiếu sáng radar hoặc bắn lên đánh chận. Như thế cái hậu quả đưa đến là phe phòng thủ phải đối mặt với các cuộc tấn công của drones tiếp theo hoặc phải di chuyển do đã bị lộ, tạo ra khoảng trống cho phe tấn công thực hiện các đợt tiếp theo. Chúng ta đi đến vấn đề các mối đe dọa như vậy càng tạo ra áp lực tài chính lên các cường quốc. Hoa Kỳ và Châu Âu đã vật vã trong 2 năm do lo tăng tốc sản xuất hệ thống phòng không và hỏa tiễn sau ba thập kỷ ít đầu tư vào các cơ sở sản xuất cung ứng cho vấn đề nói trên.

PHẦN II

NHỮNG CUỘC "NÉM TIỀN QUA CỬA SỔ"  KHI CHỐNG LẠI DRONES TẤN CÔNG 

Tháng 1/ 2025 năm nay Hải quân Mỹ cho biết họ đã phóng 200 hỏa tiễn nhằm tiêu diệt các drones cùng hỏa tiễn của phe Houthi tấn công vào các tàu tại Hồng Hải. Kể từ tháng 11/2023 chi phí của Mỹ đã mất hàng trăm triệu USD. 

Phía Mỹ đã tốn kém do họ đã bắn lên :

-120 hỏa tiễn SM-2 có giá 2.1 triệu USD mỗi chiếc.

-80 hỏa tiễn SM-6 có giá 3.9 triệu USD mỗi chiếc

- 20 hỏa tiễn Evolved Sea Sparrow và SM-3 có giá khoảng từ 9.6 triệu USD đến 27.9 triệu USD mỗi hỏa tiễn 

Chưa kể đạn pháo bắn lên từ hải quân Mỹ loại 5 inches

CÁC PHE THI ĐUA SẢN XUẤT DRONES

Từ lúc Nga xâm lăng Ukraine vào năm 2022 tới nay đã có sự mở rộng sản xuất drones từ các phe. Ukraine cho hay nước này đã chế tạo ra 2.2 triệu drones góc nhìn hẹp nhỏ và 100 ngàn drones tầm xa hơn vào năm 2024. Nga thì cho hay họ đã chế tạo 1.4 triệu drones

Phía NATO chưa sẵn sàng cho cuộc chiến drones đó là sự thật ngay bây giờ. 

  TIẾN HÓA CHIẾN TRƯỜNG RA SAO

Chiến thuật Nga:

Các cuộc tấn công phía Nga, thường có hơn một trăm drones, nay đã trở thành hiện tượng thường xuyên tấn công kinh hoàng vào Ukraine.

Bầy drones Nga này là sự kết hợp giữa drone Shahed do Iran thiết kế gồm các mô hình mồi nhử thô sơ, rẻ tiền nhằm cho Ukraine cạn kiệt kho hỏa tiễn phòng không hạn chế, lệ thuộc vào Mỹ cùng NATO 

Chiến thuật của Ukraine:

Biết vậy nên Ukraine sử dụng xe bán tải gắn súng máy kèm theo phi cơ chiến đấu hiện nay đang có F 16 để bắn hạ drones Nga hiệu quả hơn.  Kyiv đang nghiên cứu các phương án khác như dùng drones  đánh chặn FPV và vũ khí tia laser (hình dưới)

 Ukraine đã bắn hạ thành công drones có cánh cố định trong quá trình thử nghiệm bằng vũ khí tia laser. Hiện Kiev cho hay họ đã sử dụng các drone MẸ để mang các FPV xa tới 70 km trước khi bấm nút thả chúng rời ra và drones mẹ đó tiếp tục liên lạc điều khiển chúng.

PHẦN IV

TỪNG BẦY  DRONES  TRONG NAY MAI-  ÁC MỘNG CỦA CHIẾN TRANH

 

    Chúng ta nhớ lại vào ngày 29 tháng 10, 2022 một hạm đội của Nga trên Hắc Hải gần Sevastopol đã bị tấn công bởi 16 DRONES –gồm  9 chiếc drones bay và 7 chiếc drones nước (marine drone). Người ta cho là do Ukraine phóng đi để tiêu diệt chiến hạm Nga. Tuy không ai biết mức độ thiệt hại, nhưng video trên drone quay cho thấy các chiến hạm đó đã có một số bị drones Ukraine đánh trúng.  Nga đã trả đũa bằng nhiều hỏa tiễn HÀNH TRÌNH và drones có tên là Shahed-136 do Iran chế tạo đánh vào cơ sở hạ tầng gồm hệ thống điện và nước trên khắp Ukraine. Cuộc chiến càng kéo dài càng có sự lâm trận của drones từ hai phía.

A previously unreported drone boat, known as a USV (uncrewed surface vessel), appears to have slipped past Russian Navy patrols. The device was found on a beach close to the major Russian Navy base of Sevastopol in Crimea

DRONE BƠI (USV) CỦA UKRAINE ĐÃ QUA MẶT HẢI QUÂN NGA 

    Các drones của Nga hình tam giác dùng cánh quạt bay thấp dễ tiêu diệt. Tuy Ukraine ước tính bắn hạ được 70% drones của Nga nhưng số còn lại cũng gây thiệt hại đáng kể cho Ukraine nhất là những quả sót kia làm hư hại lưới điện quốc gia làm Ukraine mất điện có lúc rất trầm trọng.

drone của IRAN SHAHED 136

    Từ lúc hạm đội Hắc Hải của Nga bị drones tấn công cho đến nay, phía Nga đã có tới 400 drones do Iran sản xuất. Mặc dù đó là con số nhỏ so với hàng nghìn hỏa tiễn tốn kém từ Nga bắn đi oanh tạc Ukraine nhưng việc đánh chặn từng nhóm drones của Nga bay thành chùm càng khó khăn hơn cho phòng không Ukraine. Drones chi phí quá rẻ, làm mau và số lượng của Nga làm từ Iran càng lúc càng nhiều. Điều đáng chú ý là phòng không Ukraine có nguy cơ cạn kiệt hỏa tiễn phòng không bắn hạ drones.

    Phó thủ tướng Ukraine là Mykhailo Fedorov vào tháng 11/ 2022 đã nhìn ra vấn đề khi ông cho rằng vai trò drones trong cuộc chiến tương lai sẽ giảm thiểu con người nhưng số lượng máy bay không người lái sẽ gia tăng cao.

    Tương lai của cuộc chiến dùng drones từ hai phía như thế nào? Trong nhiều năm nay các chiến lược gia quân sự thế giới đã dự đoán sự xuất hiện ồ ạt các đoàn drones bay từng bầy, thậm chí biết bơi, lặn...đó là những cỗ robot sát thủ tí hon nhỏ như đồ chơi nhưng nó báo hiệu một thời đại chiến tranh ứng dụng Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) hơn là xô đẩy xác thân con người lâm trận. Đó là hàng bầy phi cơ robot bé nhỏ chỉ to hơn con chim sáo như thế chẳng khác gì là vô hình khi dàn rộng ra, nhưng những đám robot AI này có lệnh tụm lại sẽ tạo một CỤM MÂY HẮC ÁM đen xoáy bay đi như cơn lốc với tiếng rì rầm. AI sẽ điều khiển nó, đám mây chết chóc này sẽ di chuyển theo tín hiệu điện tử. Samuel Bendett- chuyên gia và cố vấn nghiên cứu chiến lược và khảo cứu về vũ khí Nga cho biết:

-Một bầy robot drones như vậy nó sẽ là một cơ chế thông minh, chẳng khác gì bầy côn trùng, bầy chim, đàn cá nhưng những drones này tự suy nghĩ liên lạc với các drones khác và chia sẻ thông tin của nó về vị trí của nó trong bầy đặc biệt khi thay đổi đội hình…

Các loại vũ khí cả hai phía triễn khai tại Ukraine vẫn còn lâu mới thành cơn ác mộng toàn diện. Hai phía sẽ sử dụng AI để điều khiển drones hoạt động riêng lẻ hay từng đàn chịu chung một trí tuệ tập thể. Việc này làm người ta nhớ tới vào năm 2015, trong cuốn sách của David Hambling có tựa là “Swarm Troopers” tạm dịch “Những Bầy Chiến Binh”

Giới thiệu trong cuốn sách này ông có ý tưởng rằng

 

-Làm thế nào máy bay không người lái nhỏ như thế có thể chinh phục thế giới trong nay mai:

switchblade drone USA

Máy bay không người lái chiến thuật như các loại drone sát thương Raven và Switchblade đã có tác động trên chiến trường Ukraine mà ta đã thấy. Ngay cả Hồi Giáo ISIS bây giờ cũng có drones phóng bằng tay. Chẳng còn bao lâu nữa, chiến tranh thế giới sẽ biến đổi do từng bầy drone nhỏ, rẻ tiền và có thể hoạt động cùng nhau như một thực thể duy nhất. Tất cả đến từ kỹ thuật từng cung ứng cho con người điện thoại thông minh, drones rẻ và nhiều nên vũ khí hiện tại không sức nào phá hết

 Trong Swarm Trooper David  cho hay các kỹ sư nhu liệu đã mô phỏng và lập trình drones với 3 hướng dẫn đơn giản: tách biệt hay giữ khoảng cách tối thiểu- sắp xếp và đi cùng hướng- giữ mức độ gắn kết cùng nhau. Như thế từng bầy drones sẽ hoạt động như một thực thể. Lúc đầu phân tán rộng ra do nó quá nhỏ nên radar không chú ý. Cho đến lúc gần mục tiêu mới hội tụ lại ngay lập tức vào phút giây cuối cùng. AI sẽ tự phối trí can thiệp điều khiển bầy drone này mà không cần sự can thiệp của con người từ hậu phương. AI sẽ điều phối lấy trong bầy về thay đổi hướng đi, vận tốc và độ cao, bay quanh các vùng được bảo vệ nghiêm ngặt và khi hứng chịu những tổn thất lớn AI vẫn điều khiển các drone còn lại để hoàn thành mục tiêu lập trình sẵn. AI không biết nản chí và quay đầu lại như con người.

`Chuyên gia Samuel Bendett ca tụng cho phát triển drones là “chuyện mầu nhiệm”, là những gì mọi người đang hướng tới. Theo Samuel các quốc gia tiên tiến và lực lượng quân sự tiên tiến hy vọng sử dụng các công nghệ bầy đàn drone như thế. Và danh sách các nước phát triển drone càng lúc càng dài, đó là Hoa Kỳ, Israel,Trung Cộng, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và có lẽ là một số quốc gia khác như Ấn Độ và Hàn Quốc…

Các chương trình nghiên cứu drones tuy gọi là giữ bí mật, nhưng nhiều phân tích gia quân sự cho rằng chúng sẽ xuất hiện trong tương lai không xa nữa. MIT là Đại Học Công Nghệ Massachussettes  đã thiết lập một  đàn drone gồm 103  chiếc siêu nhỏ. Một con drone này chỉ có sải cánh dài chưa đến một foot (30.48 cm) được Hoa Kỳ phóng thành công vào năm 2016. Đây là một dự án do Bộ Quốc phòng tài trợ. Các nhóm quay phim CBS đã khó quay được phim và máy ảnh tốc độ cao cũng khó chụp do các drone này bay quá nhanh.

Khi chúng ta cho rằng từng bầy drone có thể dễ dàng có hàng ngàn chiếc do giá thành quá thấp nếu như  chúng ta so sánh với giá trị của một F-35 hay một hỏa tiễn địa không... thì rõ ràng các nước bất hảo hay các nhóm khủng bố sẽ nghiêng về chọn lựa drone hơn. Quân khủng bố hay các nước hung hãn sẽ dễ dàng có được các phương tiện như drone để tiến hành các cuộc chiến tranh, tấn công khủng bố, ám sát tàn khốc ở bất cứ đâu trên thế giới.

     Kể từ cuộc Chiến tranh Nam Bắc Triều Tiên, các lực lượng Hoa Kỳ đã có thời gian hàng thập kỷ để kiểm soát bầu trời ở bất cứ nơi nào Hoa Kỳ tham chiến. Do giá tốn phí cho không lực không có nước nào sánh với Hoa Kỳ từ chi phí, kỹ thuật, kinh nghiệm cho tới quy mô đào tạo phi công. Giờ đây qua AI và  công nghệ drone, khi từng bầy đàn drone xuất hiện với giá thành hạ chính đây là thời điểm thống trị bầu trời của Hoa Kỳ bắt đầu bị chiếm đoạt.

Các nhà nghiên cứu, giới viết tiểu thuyết viễn tưởng họ từng ngồi mô phỏng và tưởng tượng về hình ảnh một ĐÀN DRONE hoàn hảo. Kim Stanley Robinson một tác giả viễn tưởng từng viết trong cuốn The Minister of The Future là một cuốn tiểu thuyết về tương lai gần, về hậu quả của hành tinh chúng ta nóng lên cùng cách loài người thực hiện để giảm thiểu hâm nóng địa cầu. Trong đó có đoạn tác giả tưởng tượng về một đàn máy bay không người lái hoàn hảo…

-Chúng mạnh hơn bom nguyên tử, theo nghĩa rất đặc biệt: bạn có thể sử dụng chúng. Chúng không thể bị chặn lại... Chúng nhỏ quá và được phóng từ các bệ phóng cơ động. Drone này bay đến từ mọi hướng trong trận tấn công phối hợp. Cuối cùng chúng chỉ có nhiệm vụ là TẬP TRUNG VÀO MỤC TIÊU TRONG VÀI GIÂY CUỐI CỦA CHUYẾN ĐI…

    Tác giả Robinson tưởng tượng và hình dung bầy drones đưa chúng ta đến kỷ nguyên chiến tranh giữa các đội quân robot chiến đấu với nhau,  mặc dù ngày nay Putin đang sử dụng các nhóm máy bay không người lái để tấn công giết chóc các mục tiêu dân sự Ukraine.

drone Harpy của Do Thái

• Length: 2.7 m (8 ft 10 in)
• Wingspan: 2.1 m (6 ft 11 in)
• Gross weight: 135 kg (298 lb)
• Powerplant: 1 × UEL AR731 Wankel rotary engine, 28 kW (38 h
• (WIKIPEDIA)
• 
  

PHẦN V

KHI TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO TIẾP SỨC CHO DRONES KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG ĐANG BIẾN THÀNH HIỆN THỰC

Trí thông minh nhân tạo hay AI đã được ứng dụng kết hợp cùng kỹ thuật drone — điển hình như máy bay không người lái Harpy của Israel, bay lượn trên không và tự lập trình sau khi thu thập thông tin xong rồi tiêu diệt mục tiêu. Mặc dù sức công phá của drone không thấm vào đâu khi so với sức mạnh hủy diệt của bom hạt nhân trong Thế Chiến hay cuộc chiến toàn diện nhưng một bầy drone sẽ được sử dụng trong chiến tranh quy ước do nó không phải là vũ khí thảm khốc tiêu diệt toàn bộ nhân loại mà drones chỉ nhắm mục tiêu nhất định.

     Nhà văn viễn tưởng  Robinson cho rằng bầy drone như thế mới hữu dụng. Tuy sức công phá của drone ít, nó lại rẻ tiền là không đáng kể gì khi ta so với bom và hỏa tiễn quy ước thông thường, nhưng drone tấn công mục tiêu chính xác hơn nhiều. Dùng drone một là đủ để giết một người như đối thủ mong muốn. Mục tiêu quá chính xác thậm chí chỉ dùng để phá một cơ phận nào đó trên một chiến hạm phòng thủ hiện đại. Chúng ta có thể thí dụ một drone hay bầy drone sau khi phá hoại một hàng không mẫu hạm như làm hư hại cơ phận cảm biến radar nào đó khiến chiếc mẫu hạm đó trở thành “mồi ngon” cho hỏa tiễn lớn hơn dễ dàng bay tới.

Sự xuất hiện của bầy đàn drones sẽ mở ra một kỷ nguyên mới về CHIẾN TRANH VỀ AI (trí thông minh nhân tạo) do nó quyết định nhanh hơn quyết định và phản ứng của con người

Như Kai-Fu Lee Khoa học gia Vi Tính của Đài Loan đã viết trên tạp chí The Atlantic vào năm 2022, “Sức mạnh của vũ khí tự động chủ yếu đến từ tốc độ và độ chính xác đạt được khi không có con người điều khiển. Như thế không có quốc gia nào muốn thất bại hay nhượng bộ trong cuộc chạy đua vũ trang…”. Và một khi một đàn drone đang bay, nếu chúng ta muốn HẠ GỤC TỪNG CHIẾC SẼ  đòi hỏi tốc độ và độ chính xác của tia laser được dẫn đường bởi một siêu máy tính. Cuộc chiến toàn diện với AI như thế đã trở thành một chủ đề trong khoa học viễn tưởng từ lâu những điều từng mô tả trong phim khoa học viễn tưởng Kẻ Hủy Diệt (The Terminator).

Ukraine đã  thử nghiệm trên chiến trường hệ thống phòng thủ gọi là  SkyWiper do quốc gia Litva thiết kế nhằm ngăn cản các drone đang bay bằng cách gây nhiễu không cho chúng liên lạc với nhau. Theo tờ The New York Times, bộ QP Litva đã cử 50 chuyên viên tới Ukraine sau khi nước này bị Nga xâm lược và coi Ukraine là “một trong những ưu tiên hàng đầu”.

Nhưng quân Ukraine hiện nay phải dùng súng liên thanh để tiêu diệt drone Shahed của Iran. Nhờ vào tiếng kêu cánh quạt chong chóng của Shahed quá lớn dễ dàng cảnh báo cho lực lượng Ukraine dưới mặt đất kịp bắn lên. Tuy nhiên, Ukraine hiện đang dùng chiến đấu cơ và hỏa tiễn để bắn drone thì quả là một việc quá sức hao phí  không cân xứng do drone của Iran quá rẻ!?

 Quốc hội Hoa kỳ đã chỉ đạo Ngũ Giác Đài phát triển một lực lượng đối phó chống lại với hệ thống drone siêu nhỏ có tên là ( Unmanned Aircraft System-UAS) cùng ngân sách chi ra gần 750 triệu đô la. Giám đốc v mới được thành lập, Thiếu tướng quân đội Sean Gainey là tân giám đốc cho rằng khi Ukraine phụ thuộc vào máy bay không người lái đã làm cho sứ mệnh của ông càng cấp bách

                    vũ khí laser của lục quân Mỹ

Riêng về Quân đội Hoa Kỳ, họ đang thử nghiệm một phương án chống bầy đàn drone trong cuộc chiến tương lai bằng các luồng không khí khổng lồ mạnh bạo, hay dùng xung điện từ để chống lại từng bầy drone bay tới. Vũ khí Laser năng lượng cao của Hải quân Hoa Kỳ và những hệ thống đang được phát triển bởi các nhà thầu quốc phòng lớn—Raytheon, Lockheed Martin —cũng sử dụng AI để nhắm mục tiêu rất nhanh cùng tiêu diệt từng chiếc drone đang lao tới. AI và Laser đủ khả năng để vô hiệu hóa cả một bầy drone. Vũ khí laser sẽ hữu ích trên biển hay trên một chiến trường rộng lớn dễ  hơn các thành phố do lưu thông hàng không qua các thành phố lớn quá bận rộn, phức tạp làm khó khăn cho việc xác định chính xác drone nhỏ bé đang xâm nhập và không được gây nguy hại cho mục tiêu bay dân sự khác  quả là điều khó khăn

                                                          vũ khí laser của Hải Quân Hoa Kỳ 

Một cách chống lại bầy đàn drone là hack vào bộ não AI của bầy đàn này. Người ta (Do thái) đã hack vào software hướng dẫn bầy drone nhỏ và chuyển hướng nó đi lệch về phía vô hại. Software chỉ là mã và code mà mã code thì có thể bị HACK. Lạ thay trong các tiểu thuyết khoa học viễn tưởng đã viết điều này trước rồi.

     Các điều vừa trình bày trên cho thế giới biết trước một công nghệ chiến tranh rẻ tiền nhưng lại đắc dụng và hiện nay có thể là ác mộng các cuộc đối đầu của nhân loại. Sự phát triển của TRÍ THÔNG MINH NHÂN TẠO khi ứng dụng cho kỹ nghệ robot quân sự biết bay (cùng biết bơi) như các thế hệ drone không và thủy (air and sea) hiện nay quả là mối ưu tư hàng đầu cho các quốc gia trên thế giới.  Chiến tranh drone sẽ trở thành phổ biến hơn do drones vừa rẻ tiền vừa nhỏ bé vừa khó trị do nó ứng dụng AI là trí thông minh nhân tạo thay cho con người. 

Chiến tranh drones có thể nói đây là NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ đang thay đổi cục diện chiến tranh toàn cầu hiện tại. Với sự chạy đua phát triển trí thông minh nhân tạo (AI) drones trên không, trên mặt biển, dưới nước chắc chắn là hiểm họa thực sự cho đối phương hai bên. Chi phí quá rẻ dễ làm và sản xuất ồ ạt của các phe đang làm cho các siêu cường quân sự càng lúc càng bận tâm nghiên cứu, thay đổi chiến lược gấp rút. Sự thật này không thể phủ nhận nếu một nhà quân sự hay nhà làm chính sách suy nghĩ đúng đắn hơn. Điều đáng mừng chiến tranh drones có thể dùng thay cho Chiến Tranh Hạt nhân do Chiến tranh hạt nhân cuộc chiến toàn diện cho nhân loại nhưng CUỘC CHIẾN HẠT NHÂN chỉ có MỘT LẦN THÌ SỰ TỒN TẠI CON NGƯỜI CÓ THỂ CÁO CHUNG.

Nhưng vượt lên tất cả, con người vẫn quyết định được và sự quyết định của con người vẫn nằm trên thông minh nhân tạo -AI Chúng ta trước sau gì cũng nên đồng quan niệm rằng bất kỳ công nghệ nào xuất hiện hiện nay hay trong tương lai việc sử dụng nó là thảm họa hay tốt đẹp đều do chúng ta quyết định lấy số mạng chúng ta mà thôi./.

Đinh trọng phúc edit và tái đăng 

30/11/2025 San Jose USA

CÁI GIÁ MÀ HOA KỲ PHẢI CHỊU NẾU BẢO VỆ ĐÀI LOAN

 

Bài của cựu Trung Tá  Daniel L. Davis

 

Daniel L. Davis là một phân tích gia, các bài viết của ông được xuất bản rộng rãi  về lãnh vực an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại. Ông nghỉ hưu lúc còn mang cấp bậc Trung tá sau 21 năm trong Quân đội Hoa Kỳ, bao gồm bốn lần phục vụ chiến đấu, và là một thành viên trong ủy ban Chính sách Đối ngoại trong Các Ưu tiên Quốc phòng và là thành viên của Ban Cố vấn Quân sự của Trung tâm Thông tin Quốc phòng.

                            ***

 

    Bao lâu nay đã có nhiều tranh luận gay gắt về câu hỏi liệu Hoa Kỳ có nên bảo vệ Đài Loan trong trường hợp bị Trung Cộng xâm lăng hay không và nếu có bảo vệ thì có thành công hay thất bại? Một đánh giá chưa kiểm chứng kỹ khả năng quân sự của cả Trung CỘng và Hoa Kỳ cho thấy khả năng lực lượng Hoa Kỳ sẽ bị đánh bại trong cuộc chiến với Trung Quốc về Đài Loan là rất cao. Điều tồi tệ hơn, giá như Hoa Kỳ chiến thắng  dù là chiến thắng chiến thuật cũng có thể dẫn đến một tổn thất chiến lược trầm trọng?!

 Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là Mỹ hoàn toàn không có các chiến lược thay thế để duy trì lợi ích của Hoa Kỳ một cách hiệu quả với tốn phí trong khả năng chịu được.

Rất ít cấp lãnh đạo tại Hoa thịnh Đốn đã dành thời giờ để  phân tích sâu sát và toàn diện về khả năng của Lực lượng võ trang Hoa Kỳ và Quân Giải phóng Trung Hoa. Thay vào đó các chính trị gia Mỹ  thường tham gia vào các tuyên bố khoa trương dường như rất tự do không nề hậu quả về các ưu tiên chính trị của Hoa Kỳ mà không có bối cảnh thực tiễn nào . Các nhà chính sách Hoa Kỳ từ lâu đã lập luận để loại bỏ ý tưởng về " mơ hồ chiến lược" từng nhấn mạnh hằng chục năm nay trong chính sách châu Á của Mỹ khi đã tuyên bố thẳng thắn rằng Hoa Kỳ sẽ áp dụng quân sự để bảo vệ Đài Loan trong trường hợp bị tấn công.

Cựu viên chức Ngũ Giác Đài, Joseph Bosco đã viết lên ý tưởng của nhiều nhận vật của nhiều người khi ông lập luận  Quốc Hội nên thông qua Đạo luật Phòng Thủ Đài Loan do “ chỉ cần một bước ngắn thôi nó sẽ thay đổi chính sách của Hoa Kỳ so với cam kết quốc phòng cởi mở đối với Đài Loan”.

Nếu được ký thành đạo luật, đạo luật đó sẽ buộc chính phủ Hoa Kỳ phải “trì hoãn, làm suy yếu và cuối cùng đánh bại nỗ lực của Trung Cộng nhằm “sử dụng sức mạnh quân sự để giành quyền cai trị Đài Loan.” Một điều hữu ích nếu bạn dừng lại ngang đây và xem xét những lời tuyên bố tự tin đó sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với nước Mỹ về THỰC TẾ   trên mặt đất, trên và dưới biển, và trên bầu trời của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Không cần lâu, bạn sẽ  nhận ra ngay điều đó sẽ GÂY NGUY HẠI cho Hoa Kỳ.

NGUY HẠI cho MỸ  RA SAO?

Bất kỳ đạo luật hoặc hiệp ước nào mà Hoa Kỳ tham gia rõ ràng phải có hệ quả thực sự giúp cho  một nước Mỹ an toàn hơn, duy trì (hoặc mở rộng) khả năng thịnh vượng của quốc gia. Chuyện rõ ràng là không có lợi cho Mỹ khi ràng buộc mình với một nhà nước hoặc thực thể chưa nhà nước khác để  toàn dân Mỹ phải gánh chịu mọi rủi ro và chi phí trong khi bên kia thu được phần lớn lợi ích?

Việc gia hạn bảo đảm an ninh cho Đài Loan không thành công trong yêu cầu đầu tiên và đáp ứng triệt để yêu cầu thứ hai. Các cuộc chiến gần đây do Ngũ Giác Đài và Tập đoàn RAND phối hợp tiến hành

------------------

(theo WIKIPEDIA: Tổ chức RAND (tiếng Anh: RAND Corporation. RAND được viết tắt từ "R esearch AN d D evelopment" – Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển)là một tổ chức think tank phi lợi nhuận, phi đảng phái toàn cầu có trụ sở tại Santa Monica, CA, Hoa Kỳ. Tổ chức RAND được thành lập vào năm 1948 bởi công ty sản xuất máy bay Douglas (Douglas Aircraft Company) nhằm hỗ trợ nghiên cứu và phân tích cho Quân đội Hoa Kỳ.)

------------------

...cho thấy một cuộc đụng độ quân sự giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng, đặc biệt là về vấn đề Đài Loan, có thể sẽ dẫn đến thất bại cho Hoa Kỳ. Trong các trận chiến mô phỏng qua các kịch bản (scenarios) giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng,  phân tích gia David Ochmanek của RAND đã thẳng thừng nói rằng Hoa Kỳ đã “đưa lưng cho người ta đấm” (nguyên văn: its ass handed to it) có nghĩa là chịu hoàn toàn thiệt hại.

Ông Ochmanek giải thích, nếu Trung Cộng dốc toàn lực để chiếm lấy Đài Loan, thì họ có thể hoàn thành mục tiêu “trong một khoảng thời gian ngắn, vài ngày đến vài tuần”. Ông cho biết không phải lý do , “ không chỉ là họ sẽ tấn công các căn cứ không quân trong vùng. Họ sẽ tấn công hàng không mẫu hạm trên biển. . . Chúng sẽ tấn công các phi thuyền gián điệp của chúng ta trong không gian. Họ sẽ tấn công mạch thông tin liên lạc của chúng ta phần lớn là xuyên qua không gian. ".

Tuy nhiên nói thế về trận chiến như vậy là đánh giá thấp khả năng phản công của Hoa Kỳ và hoặc chúng ta quá sức đề cao khả năng của Trung Cộng. Nếu Hoa Kỳ cuối cùng có thể đẩy lùi cuộc tấn công của Trung Cộng vào Đài Loan, thì CHIẾN THẮNG như vậy sẽ có một cái giá QUÁ ĐẮT đối với NƯỚC MỸ?

Ngoài cái giá Mỹ trả về nhân mạng, tàu bị đánh chìm và máy bay bị bắn rơi, Mỹ sau đó sẽ có nghĩa vụ không thể tránh khỏi là xây dựng sự hiện diện quân sự lớn tại Đài Loan và xây dựng các căn cứ trên khắp khu vực trong lâu dài để đảm bảo an ninh cho đất nước và ngăn chặn nỗ lực tiếp theo của Trung Cộng nhằm chiếm lại nó. Mỹ sẽ phải chi hàng trăm tỷ đô la để liên tục duy trì các hệ thống phòng thủ  và liên tục có nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công mới. Hơn nữa, khoảng cách địa lý sẽ là một vấn đề lớn. Đài Loan cách đại lục Trung Hoa chưa bằng khoảng cách với Cuba từ mũi Florida; Đài Loan lại cách xa đại lục Hoa Kỳ tới gần sáu nghìn hải lý. Vào thời điểm mà ngân sách quốc phòng đang gây ra nhiều căng thẳng hơn do tác động kinh tế của Đại Dịch COVID, th sẽ khiến ngân sách quốc phòng của Mỹ phải bùng vỡ để trang trải cho một cuộc chiến với Trung  Cộng? Nói tóm lại, THUA cuộc chiến với Trung Cộng sẽ là một THẢM HỌA nhưng nếu “chiến thắng” trong một cuộc chiến CỨU Đài Loan sẽ khiến nước Mỹ lại bị PHÁ SẢN? Rút cuộc lại, chuyện rất rõ ràng là HOA THỊNH ĐỐN cần một chiến lược thông minh hơn để chiến đấu với Bắc Kinh. May mắn thay, có một giải pháp thay thế tốt nhất:

BIỆN PHÁP HAY NHẤT COPY CHIẾN LƯỢC A2/AD CỦA BẮC KINH BAO LÂU NAY

-------------------------

A2/AD là gì? 

nó viết tắt từ  =  Anti Access / Area  Denial = CHỐNG TIẾP CẬN

  Ngay từ năm 2000 các Chiến Lược Gia Hoa Kỳ đã càng lúc càng quan tâm về Chiến Lược mới của Bắc Kinh là "chống hoạt động can thiệp" của Mỹ bao gồm những gia tăng chiến lược về sức mạnh phòng vệ của Bắc Kinh nằm trọn vào trong sức mạnh của Danh Từ mới là Hoạt động Quân sự Chống Tiếp Cận (Anti access - Area Denial A2/AD.Nhằm ngăn chận tính năng ưu hạng về kỹ thuật Hoa kỳ đánh trung tâm đầu não của mình, quân đội Trung Hoa đeo đuổi chiến lược CHỐNG TIẾP CẬN

 [Anti Access/Area  Denial (A2/AD)]. Chiến lược này là sự phối hợp toàn diện mạng phòng ngự nhuần nhuyễn với nhau từ đất lục, hải, không quân và không gian điện toán,bao gồm các cuộc tấn công từ không gian để chống lại ưu thế quân sự của Mỹ.

---------------------------------------

Cách tốt nhất mà Mỹ có thể giúp Đài Loan và còn ngăn chận Trung Cộng dùng tới vũ lực là khuyến khích tất cả các quốc gia đồng minh hay nghiêng về phe Mỹ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương - không chỉ Đài Loan - tham gia vào việc xây dựng khả năng tự vệ riêng mình. Trung Cộng vừa qua nổi tiếng đã tăng cường phòng thủ chống lại Hoa Kỳ bằng các biện pháp chống tiếp cận, ngăn vào khu vực (A2 / AD), điều này sẽ làm Hoa Kỳ chịu đựng tổn thất nặng cho bất kỳ cuộc tấn công nào đánh Trung Cộng.  Đài Loan cũng nên làm tương tự. Đài Bắc nên tiếp tục tăng cường khả năng phòng thủ của mình thông qua chiến lược A2 / AD cho  mình để Trung Cộng phải trả giá đắt nếu đánh Đài Loan  — Như thế thành công cuối cùng  của Bắc Kinh sẽ không có gì chắc chắn — khiến các lãnh đạo Đảng Cộng sản ở Bắc Kinh sẽ không dám mạo hiểm trong tiềm năng thua cuộc.  Dù ngay cả trường hợp chúng ta thừa nhận không có gì bảo đảm Trung Cộng sẽ không bao giờ tấn công Đài Loan.  Nhưng khi chúng ta nhìn lại chính sách của Mỹ,  rủi ro thất bại quân sự hoặc tổn thất nặng nề về tài chính sẽ không hợp lý khi lợi ích của người dân Hoa Kỳ không hề trực tiếp bị đe dọa./.

DANIEL L. DAVIS

Bài dịch của Đinh trọng Phúc