CHIM RUỒI (HUMMINGBIRD) Ở MỸ NGỘ THIỆT

NHỮNG CHÚ HUMMINGBIRD VƯỜN TÔI

 

Nếu bạn thực lòng yêu thiên nhiên, thì nơi  nào bạn cũng thấy nó đẹp cả .

“If you truly love Nature, you will find beauty everywhere.” – Van Gogh –

nếu bạn yêu chim ruồi xin vào trang

                    ***

    Tôi hay ngồi lặng yên ở vườn sau để chú ý nhìn theo một con chim nhỏ xíu đậu trên một cành khô. Phải cố tâm và tập trung con mắt mới theo dõi được chú chim này.  Con chim im lặng, nói đúng hơn tôi chưa bao giờ nghe nó hót. Đó là loài hummingbird, theo tiếng Việt gọi là chim ruồi, loài chim nhỏ nhất nước Mỹ mà hôm nay tôi qua xứ này mới chính mắt trông thấy chúng.

  Điều đáng miêu tả về giống chim ruồi-tức là hummingbird- trước tiên là thân hình của nó. Mảnh khảnh, nhỏ bé tí teo so với loài chim khác. Theo người viết, nó nhỏ hơn cả chim sâu bên quê nhà. Không ngạc nhiên khi hummingbird được đặt cho một thứ tên là 'chim ruồi'. Thật lạ, cái mỏ chú chim lại nhỏ xíu, dài, hình tượng như một que tăm, cong cong, sẳn sàng chui sâu vào những cái hoa hình loa kèn, dễ dàng hút nhụy. 

Hôm nay người viết xin tả lại loài chim ruồi này hầu bạn đọc, với những gì mắt thấy tuy "tai chẳng nghe" vì như đã viết trên -chim này tôi chẳng bao giờ nghe nó hót.

Sau cái hình thể nhỏ bé, phải nói là cách bay của nó hết sức đặc biệt. Đôi cánh nó đập nhanh đến nỗi tôi chỉ thấy hai vệt mờ hai bên hông con chim ruồi thôi. Theo các nhà nghiên cứu thì chim ruồi đập cánh tới 80 nhịp/ giây đồng hồ. Tôi cho nó đập nhanh bằng đôi cánh ruồi không hơn không kém. Kỳ lạ, nó có thể đứng yên một chỗ, (đây là duyên cớ thứ hai người ta đặt cho cái tên là chim ruồi, vì ruồi có thể bay đứng yên một nơi , đập cánh vù vù) bay lên, xuống theo chiều thẳng đứng, xiên , ngang , tùy thích và tốc độ rất nhanh.

Nó xuất hiện rất bất ngờ. Khi tôi đang ngồi vườn sau, từ đâu nó xẹt ngang trước mắt tôi nhanh như tia chớp ! Nó vụt qua lại từng cái hoa xem không gì ưa thích, vụt, chú ta bay mất qua vườn bác bên cạnh hay đâu đó , đố trời biết ?!

Quý bạn đừng tưởng tôi không biết mấy chú Hummingbird này thích ăn gì ư ? Nó thích nhất là hột cải vườn tôi. Những mùa trước, khi lấy giống hạt cải, tôi hay bực mình vì không biết 'giống gì' nó phá mấy bông cải của tôi ? Cứ sáng lại thì tôi phát giác ra những mảnh vỏ bị cắn tơi tả rơi xuống đất. Tôi trùm nylon lai.  Một sáng tôi dậy sớm ra vườn, một con hummingbird từ trong hốt hoảng bay vụt ra.

  -A!  thì ra là chú mày, hummingbird!

Ban ngày cũng thế, tôi ngồi  'canh' sau vườn , không biết từ đâu bay vụt lại; gặp tôi nó bay biến mất.

Tôi chỉ canh chừng mấy chú hummingbird cùng bầy se sẻ, chim giẻ, chim sâu khi tôi cần có mớ hạt cải làm giống thôi. Những lúc khác,  tôi để chúng tha hồ bay giỡn vườn sau cho tôi ngắm chơi...

Phải kể đến vài con chim sâu, tuy nhỏ nhưng so ra còn to hơn chim ruồi, chúng  đang nghiêng đầu trong lùm chanh hay len lỏi trong mấy nhánh plume vừa xanh lá.  Nhưng chim ruồi có khả năng sục sạo tìm tòi tất cả loài hoa trong vườn tôi. Khi hoa cúc, hoa lili thậm chí hoa ngò, tần ô vừa hé, mấy cái mỏ tí xíu nhưng dài của chim ruồi vẫn rúc vào.

Thứ chim ruồi này hay viếng vườn tôi rất lẹ và bất ngờ.  Chúng hoạt động thật im lìm và dĩ nhiên là không gặp sự đe dọa nào. Hơn nữa, chim ruồi quá nhỏ chẳng thứ chim nào để ý và làm hại chúng. Nói thế, tôi không bao giờ xem thường tốc độ bay của chim ruồi. Chúng xẹt qua như 'tia chớp' nhưng cũng có khi đứng yên một chỗ trong không khí. Có điều thú vị, cánh nó đập quá nhanh, nhanh đến nỗi mắt tôi chỉ thấy hai vệt lờ mờ bên thân nó. Chim hummingbird này còn bay lên xuống theo chiều thẳng đứng, bay ngang qua lại rồi đập cánh đứng yên, cái mỏ dài khoằm cắm sâu vào cái hoa bất kể lớn nhỏ...

Còn những chú chim khác... Bầy sẻ lâu lâu sà xuống miếng đất tôi vừa cuốc xong, xem có con sâu nào không? Chú Jay trên cành thông kia , nghểnh cổ hót líu lo. Con chim to hơn chim sâu đang nghiêng đầu trong lùm chanh hay len lỏi trong mấy nhánh plume vừa xanh lá. Chỉ có chú hummingbird,nhỏ bé, im lìm, đơn độc, thoáng nhanh là làm tôi chú ý nhất sau cái vườn này.

Mùa cải cay này tôi đang cần hạt giống. Khoảnh đất trồng cải cay này giờ đã ra hoa vàng tươi, trái bắt đầu nhú ra khá dài. Tôi đang chuẩn bị thì giờ ngồi vườn sau giữ cải khi hạt giống bắt đầu khô, cũng là lúc những chú hummingbird thèm thuồng ' tấn công' cho kỳ được. Có điều tôi đang lo,vì đọc tin rằng giống hummingbird hoạt động kiếm ăn cả ban đêm.

Nếu thế, thì tôi đành chào thua những chú chim ruồi mà thôi./.

Đinh trọng Phúc

ghi chú thêm

Có 340 loài chim ruồi, khiến chúng trở thành họ chim đa dạng thứ hai trên trái đất.

 Một con chim ruồi trung bình chỉ nặng khoảng 3 gram (nhẹ hơn một đồng xu 5 cent nếu so sánh).

Một con chim ruồi có thể vỗ cánh từ 70 đến 80 lần mỗi giây.

 . Sự di cư của chim ruồi bắt đầu khi lượng ánh sáng ban ngày giảm đi, khi ngày ngắn lại.

Chim ruồi sinh sản ở Hoa Kỳ và Canada vào mùa hè và di cư về phía nam vào mùa thu để trải qua mùa đông ở Mexico và Trung Mỹ.